Auteur: EvaVanPelt

Daar zitten we weer, op onze eigen plek.

We zitten hier al maanden. Moed zakt in glanzende herenschoenen, afgetrapte gympen en verstofte knalgele pumps. Er wordt gezucht op de zevende verdieping van een flatgebouw, gedanst op een dakterras, en geruzied op een nummer 12B, in een stad in een land.
Dat weet ik bijna zeker. 

We zijn dankbaar voor onze plek, we worden gek van onze plek, of het ontbreekt ons aan een plek. 

We missen nieuwe plekken, oude plekken, andere plekken. We kijken elke dag tegen dezelfde muren op, en uit hetzelfde raam.
Ik zou wel willen weten, waar jullie zijn. Nu. 

Onze plekken willen delen. Zodat we ons, met een beetje fantasie, voor een moment ergens anders kunnen wanen. Of misschien is het al genoeg, te weten dat jij ergens anders bent, nu. Dat je ergens bent. 

Ik zal beginnen.

Ik ben hier. 

Mijn lijf schommelt, ik dobber.
Als ik ga verzitten, deinen de bootjes naast me zachtjes met ons mee. 

Er waait een briesje, en de zon houdt ons precies warm genoeg. 

De bomen die het water van de haven omringen hebben nog geen blaadjes, maar ze staan vol knoppen. Het stikt hier van de vogels. Ze fluiten en kwetteren alsof ze ons iets heel belangrijks duidelijk proberen te maken. 

Ergens op dit terrein gebruikt iemand iets dat klinkt als een cirkelzaag. Klus-boot. 

Ergens in deze kleine haven is er iemand die een goede dag heeft, en iemand met een rotdag. Dat weet ik bijna zeker. 

De bootjes liggen er kalm bij. Sommige vervelen zich, anderen voelen zich in de steek gelaten. Ik zie Skippy, Bert, en Hakuna Matata. 

Er dobbert een fuut voorbij. Hij gedraagt zich onzichtbaar, maar laat rimpelingen achter in de letter ‘V’. 

Hier ben ik. 

Waar ben jij?

Ik stelde deze vraag aan tien bekenden, honderden onbekenden, en aan Iris Penning.
De energie werd vaak ongelofelijk intiem, wanneer mensen fysieke beschrijvingen van hun woede ervaringen met me deelden.

Iets in mij vindt boosheid prachtig.
Dan heb ik het niet over de boosheid waar we bewust voor kiezen, die we inzetten.
En ook niet over de ingehouden boosheid, die van binnenuit vergiftigt en vertroebelt.

Maar over explosieve, onversneden, angstaanjagende woede.

Oerkracht.

We gebruiken hem als muur, of als wapen.
Allebei geen zaken waar ik enthousiast van word.

We gebruiken hem om af te schrikken, weg te duwen, onszelf te beschermen.
We maken er meer mee kapot dan ons lief is.
We vinden hem lelijk, omdat hij zich vaak zo oerlelijk uit.

Maar toch, er is iets schoons aan de woede-uitbarsting van een kind.
Er wordt iets zichtbaar in de kleur witheet, dat ongelofelijk waar is, maar in geen enkele andere emotie zichtbaar.
Wat het precies is, weet ik niet nog, maar het beweegt me.

Misschien wel juist omdat ik het niet precies te pakken krijg.

Het heeft te maken met de combinatie van controle-verlies en kracht, dat weet ik wel.

De onvermijdelijke overgave die grenzen bewaakt.

Dat “TOT HIER!” uit tenen komt, en niet uit gedachten, dat stelt me gerust.

Ik heb een paar keer in mijn leven zulke woede gevoeld, en ik ben eerlijk gezegd behoorlijk bang voor wat er in dat vat zit.
Maar het geeft me ook een gevoel van veiligheid te weten dat ik een dier ben.
Een dier dat alles wil begrijpen, maar dat ook ergens een oerkracht heeft opgeborgen, die elk begrip te boven gaat.

Ben jij wel eens boos?

Ooit, in een dorp hier heel dichtbij, mocht ik een hele dappere jongen coachen, die hele boze muziek maakte.
Trillend van woede spuugde hij zijn eerste optreden voor onze groep de TL-verlichte ruimte in.
Hij blies ons omver met noodzaak, en toen hij klaar was legde hij zijn optreden trillend van angst aan ons uit.
“Ik ben boos omdat ik bang ben.”

Angst kan ons doen vechten, vluchten, of verlammen.
Hij is steeds vaker irreëel, waardoor we hem niet altijd meteen herkennen.
We vinden hem een slechte raadgever.

Wende Snijders en Joost Zwagerman schreven over hun angsten en Meester Alex vertelde mij in een Toonzaal sessie over die van hem.

Ik ben geneigd angst te gebruiken als kompas.
Dat is nogal een luxe-positie. 
Ik zoek links, rechts, boven en onder, tot ik merk dat ik bang ben.
‘Hier moet ik wezen’, denk ik dan.

Hier valt iets te leren, te groeien, te overwinnen.
Hier moet ik springen.
Soms is dat dapper, en vaak is het dom.
Soms is het straf. Soms liefde.

Ik ben bang voor controleverlies, verandering, afwijzing, concessies, onbelangrijk zijn, belangrijk zijn, alles dat beweegt als een slang, het idee dat iets definitief is, verliezen, dat mijn lief doodgaat, dat ik de auto expres tegen de vangrail zal sturen, gek zal worden, dat op een dag alle mensen die van mij houden me niet meer zullen herkennen, ik ben bang omdat ik steeds meer boze mensen zie en steeds minder bange.

Het bangst ben ik ervoor mezelf voor de gek te houden.
Voor niet meer voelen.

En jij? Ben je ergens bang voor?